Sažetak

Uvod: Kod bolesnika na mehaničkoj ventilaciji u jedinicama intenzivne skrbi često dolazi do komplikacija poput ventilator-asocirane pneumonije (VAP) i produljene hospitalizacije. Pozicioniranje bolesnika i respiratorna fizioterapija sve se više prepoznaju kao ključne nefarmakološke mjere koje mogu utjecati na ishod liječenja.

Cilj: Cilj ovog rada bio je istražiti utjecaj pozicioniranja i fizioterapijskih intervencija na kliničke ishode mehanički ventiliranih bolesnika.

Materijali i metode: Provedena je sustavna pretraga baza PubMed, PEDro, Physiopedia i CRORIS za razdoblje od 1. siječnja 2015. do 31. svibnja 2025. godine. Korišteni su kombinirani MeSH termini i slobodni tekstualni izrazi uz primjenu PICO okvira. Uključeno je 18 originalnih studija koje su ispunjavale zadane kriterije kvalitete.

Rezultati: Analiza pokazuje da su kombinirane intervencije, poput prone pozicije i respiratorne fizioterapije, značajno utjecale na smanjenje trajanja mehaničke ventilacije, incidencije VAP-a te ukupne duljine boravka u bolnici. Najviše pozitivnih rezultata zabilježeno je kod intervencija koje su uključivale aktivnu fizioterapiju uz ciljano pozicioniranje.

Zaključak: Pozicioniranje i respiratorna fizioterapija su učinkovite, sigurne i klinički opravdane mjere koje značajno poboljšavaju ishode liječenja. Preporučuje se njihova sustavna implementacija u protokole intenzivne skrbi.

Ključne riječi: mehanička ventilacija, pozicioniranje bolesnika, respiratorna fizioterapija, ventilator-asocirana pneumonija, intenzivna njega, prona pozicija, fizioterapijske intervencije

Abstract

Introduction: Patients on mechanical ventilation in intensive care units often experience complications such as ventilator-associated pneumonia (VAP), prolonged hospitalization, and pressure ulcers. Patient positioning and respiratory physiotherapy are increasingly recognized as key non-pharmacological interventions that can influence treatment outcomes.

Aim: The aim of this paper was to investigate the impact of positioning and physiotherapy interventions on clinical outcomes in mechanically ventilated patients.

Materials and Methods: A systematic search was conducted in the databases PubMed, Scopus, Web of Science, PEDro, Physiopedia, and CRORIS for the period from January 1, 2015, to May 31, 2025. Combined MeSH terms and free-text keywords were used following the PICO framework. A total of 18 original studies meeting the predetermined quality criteria were included.

Results: The analysis showed that combined interventions such as prone positioning and respiratory physiotherapy significantly reduced the duration of mechanical ventilation, incidence of VAP, and overall length of hospital stay. The most positive outcomes were observed in interventions that included active physiotherapy combined with targeted positioning.

Conclusion: Positioning and respiratory physiotherapy are effective, safe, and clinically justified interventions that significantly improve treatment outcomes. Their systematic implementation in intensive care protocols is recommended.

Key words: mechanical ventilation, patient positioning, respiratory physiotherapy, ventilator-associated pneumonia, intensive care, prone position, physiotherapy interventions